2.Prawa autorskie

Licencje

Licencja OEM (Original Equipment Manufacturer)
Jest to jedna z bardziej znanych licencji, ponieważ mamy styczność z nią bardzo często np. kupując system operacyjny (bądź także części komputerowe!). W odniesieniu do oprogramowania, licencję OEM najczęściej spotkamy kupując produkty firmy Microsoft (Windows, Office). Licencja na oprogramowanie OEM jest bardzo uściślona, generalnie rzecz biorąc, system operacyjny Windows licencjonowany na podstawie licencji OEM możemy zakupić tylko wraz z nowym komputerem. Licencja jest ważna TYLKO I WYŁĄCZNIE na komputer, wraz z którym system został zakupiony. Po wymianie jakiejkolwiek części w komputerze licencja może ulec unieważnieniu. Nie mamy także możliwości przeniesienia licencji na inny komputer. Gdy chcemy używać legalnie systemu np. na dwóch komputerach, musimy posiadać dwa nośniki z systemem, a także dwie oddzielne licencje (oczywiście każda przypisana do odpowiedniego sprzętu). Warto tutaj nadmienić, iż produkty OEM wymagają aktywacji produktu, co powiązuje ten produkt z podzespołami komputera. Zatem jeśli np. wymienimy płytę główną w komputerze, BEZPOWROTNIE TRACIMY licencję OEM na ten komputer. W takim przypadku pozostaje tylko zakup nowej licencji. Istnieje jednak wyjątek od tego, licencji nie stracimy wtedy gdy wymiana płyty głównej jest spowodowana jej uszkodzeniem, oczywiście wymiana płyty głównej musi być dokonana na podstawie ważnej gwarancji producenta.

Licencja Freeware

Jest to  najbardziej rozpowszechniony typ licencji, wykorzystywany przez każdego z nas praktycznie codziennie. Licencja freeware daje nam możliwość nieodpłatnego korzystania z programu, jednak by robić to zgodnie z warunkami tej licencji, musimy spełniać kilka warunków. Program licencjonowany jako freeware możemy dowolnie wykorzystywać w celach domowych do użytku własnego, jednak nie możemy korzystać z programów objętych licencją freeware żadnych korzyści majątkowych. Wszystko co stworzymy za pomocą takich programów, np. programów graficznych, muzycznych itp. możemy dowolnie upowszechniać nieodpłatnie.

Licencja Shareware

Licencją shareware są objęte zazwyczaj programy płatne, które jednak po instalacji dają nam przez pewien czas korzystać z wszystkich funkcji danego programu. Po upływie tego okresu próbnego należy wykupić pełną licencję na dany program, przykładem może być np. program antywirusowy NOD32, którego możemy nieodpłatnie używać przez 30 dni. Po upływie wspomnianych 30 dni należy wykupić pełną licencję na produkt.

Licencja Adware

Programy tego typu są rozprowadzane darmowo, jednak same w sobie posiadają różnego rodzaju reklamy, bandery reklamowe itp. Właśnie dzięki tym reklamom, twórca programu czerpie korzyści majątkowe. Po uiszczeniu odpowiedniej opłaty można dokonać zakupu wersji programu pozbawionej reklam. Za przykład możemy sobie obrać bardzo znany w Polsce komunikator internetowy Gadu-Gadu. Jest on właśnie wydawany na podstawie licencji Adware. Nie płacimy nic za korzystanie z niego, jednak w zamian za to musimy oglądać rożnego typu bannery czy wyskakujące okienka. Istnieją programy, które usuwają wszystkie reklamy, jednak jest to już naruszenie praw zawartych w treści licencji Adware, co więc jest niezgodne z prawem. W programach typu Adware jest zawarty mały haczyk, w niektórych programach zawarte jest coś w rodzaju złośliwych kodów, a mianowicie programów szpiegowskich. Trzeba więc zwracać uwagę na to, co instalujemy wiedząc że dany program opiera się na licencji Adware.

Licencja Trial

Programy oparte na tej licencji oferują nam swoje pełne funkcje, jednak ich okres użytkowania jest ograniczony czasowo. Programy oparte na licencji Trial mają zazwyczaj za zadanie pełne zaprezentowanie możliwości danego produktu. Po upłynięciu czasu dozwolonego na korzystanie z programu zazwyczaj będziemy zmuszeni do usunięcia go z dysku twardego komputera i zakupienie pełnej wersji.

Odpowiedzialność za naruszenie tych praw.

Odpowiedzialność cywilna i karna za złamanie praw autorskich

Według ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 roku za naruszenie praw autorskich i wykorzystanie ich bez zgody autora przewiduje się dwa rodzaje odpowiedzialności prawnej.

Pierwszą z nich jest odpowiedzialność cywilna. Osoba posiadająca prawa do opublikowanego bez jej zgody utworu w Internecie może domagać się dwukrotności, a w przypadku zawinionego naruszenia trzykrotności wynagrodzenia. Poza tym sąd może nakazać też zapłatę dodatkowej kwoty na Fundusz Promocji Twórczości.

Drugą odpowiedzialnością prawną jest odpowiedzialność karna mówiąca o popełnieniu przestępstwa. W przypadku bezprawnego wykorzystywania cudzych materiałów grozi nam grzywna i kara pozbawienie wolności do 2 lat. Jeśli dodatkowo czerpie się zyski z powielanych materiałów i uczyniło się z nich źródło dochodu, grozi nam kara do 5 lat pozbawienia wolności.

Przykładem złamania tych praw jest na przykład granie w nielegalne
GTA, czy oglądanie filmów kinowych pobieranych np.z Torrentów.